Sau phẫu thuật mắt, chăm sóc đúng cách và tái khám đầy đủ giúp bảo vệ mắt trong quá trình hồi phục. Bên cạnh việc dùng thuốc theo đơn, bạn cần chú ý đến vệ sinh, nghỉ ngơi và các hoạt động hằng ngày.
Các mốc thời gian dưới đây dựa trên tài liệu dặn dò được cung cấp. Hướng dẫn có thể thay đổi tùy phương pháp phẫu thuật và tình trạng mắt; hãy ưu tiên chỉ định riêng của bác sĩ điều trị.
👁️ NHỮNG BIỂU HIỆN CÓ THỂ GẶP SAU PHẪU THUẬT
Mắt hơi cộm, khô hoặc chảy nước mắt
- Bạn có thể cảm thấy như có hạt bụi trong mắt, hơi rát hoặc chảy nước mắt trong những ngày đầu.
- Không dụi mắt. Sử dụng thuốc nhỏ mắt và nước mắt nhân tạo đúng theo đơn.
Nhạy sáng, chói mắt
- Mắt có thể nhạy cảm hơn với ánh nắng, đèn xe hoặc nguồn sáng mạnh.
- Đeo kính bảo vệ theo hướng dẫn và tránh ánh sáng gây khó chịu.
Thị lực chưa ổn định ngay
- Hình ảnh có thể hơi nhòe hoặc độ rõ thay đổi trong thời gian đầu.
- Tốc độ hồi phục khác nhau ở mỗi người và mỗi phương pháp phẫu thuật. Không tự đánh giá kết quả chỉ qua những ngày đầu sau mổ.
Quầng sáng hoặc bóng mờ khi nhìn ban đêm
- Một số người có thể thấy quầng sáng quanh đèn, đặc biệt khi đi ngoài đường vào buổi tối.
- Hãy thông báo cho bác sĩ nếu tình trạng kéo dài, tăng lên hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt.
Mỏi mắt khi nhìn gần lâu
- Đọc sách, sử dụng điện thoại hoặc làm việc với máy tính liên tục có thể khiến mắt khó chịu.
- Chia nhỏ thời gian làm việc và nghỉ ngay khi mắt mỏi.
Những biểu hiện nhẹ có thể xuất hiện trong giai đoạn hồi phục. Tuy nhiên, đau nhiều hoặc thị lực giảm đi cần được bác sĩ kiểm tra ngay, không nên mặc định là phản ứng bình thường sau mổ. fda.gov
🛡️ BẢO VỆ MẮT TRONG NHỮNG NGÀY ĐẦU
- Nhắm mắt nghỉ ngơi khoảng 2–4 giờ sau phẫu thuật, kết hợp dùng thuốc đúng lịch được hướng dẫn.
- Đeo kính hoặc tấm che bảo vệ theo chỉ định. Nếu được dặn bảo vệ mắt cả ngày lẫn đêm trong 3 ngày đầu, hãy dùng đúng loại được cấp, kể cả khi ngủ.
- Không dụi, day, ấn hoặc để vật dụng va chạm vào mắt.
- Tránh khói bụi và những hoạt động có nguy cơ khiến dị vật bắn vào mắt.
- Ngủ đủ giấc, hạn chế thức khuya và dành thời gian nghỉ ngơi.
💧 DÙNG THUỐC VÀ VỆ SINH ĐÚNG CÁCH
- Nhỏ thuốc đúng loại, đúng liều và đúng thời gian trong đơn.
- Rửa sạch tay trước khi nhỏ thuốc. Không để đầu lọ chạm vào mắt, mi mắt hoặc tay.
- Không tự ý thêm thuốc, đổi thuốc hoặc ngừng thuốc khi thấy mắt đã nhìn rõ hơn.
- Tránh để nước, xà phòng, dầu gội và các dung dịch không phải thuốc bắn trực tiếp vào mắt. Tài liệu dặn dò lưu ý đặc biệt trong 3 ngày đầu; tiếp tục bảo vệ mắt lâu hơn nếu bác sĩ yêu cầu.
- Nếu được hướng dẫn vệ sinh quanh mắt, dùng gạc sạch thấm nước muối sinh lý vô khuẩn, lau nhẹ bên ngoài. Không tự rửa trực tiếp vào mắt hoặc tạo lực tì đè.
- Không trang điểm trong ít nhất 2 tuần đầu, đặc biệt ở vùng mắt; chỉ sử dụng trở lại khi bác sĩ cho phép.
🍽️ ĂN UỐNG VÀ SINH HOẠT
- Ăn uống bình thường, đầy đủ dinh dưỡng, trừ khi có chỉ định riêng do bệnh lý kèm theo.
- Thực hiện yêu cầu kiêng bia rượu, cà phê và các chất kích thích trong 2 tuần nếu đây là hướng dẫn bác sĩ áp dụng cho trường hợp của bạn.
- Không tự lái xe ngay sau phẫu thuật. Nhờ người thân hỗ trợ đưa đón.
- Theo tài liệu dặn dò, tránh lái xe và làm việc nặng trong 3–5 ngày đầu. Hết thời gian này không đồng nghĩa có thể lái xe ngay: chỉ lái lại khi thị lực đáp ứng yêu cầu an toàn và được bác sĩ cho phép.
- Có thể trở lại vận động nhẹ sau khoảng 1 tuần nếu bác sĩ đồng ý.
- Tránh bơi trong ít nhất 1 tháng đầu, hoặc lâu hơn theo chỉ định.
- Với thể thao đối kháng và hoạt động có nguy cơ va đập, bụi hoặc dị vật bắn vào mắt, cần chờ bác sĩ đánh giá trước khi tập lại.
Thời điểm trở lại các hoạt động phụ thuộc vào loại phẫu thuật và mức độ hồi phục. Đặc biệt, sau phẫu thuật đục thủy tinh thể, hướng dẫn về bơi lội, vận động và trang điểm có thể kéo dài hơn những mốc trên.
💻 CHO MẮT NGHỈ KHI SỬ DỤNG THIẾT BỊ ĐIỆN TỬ
Khi đã được phép sử dụng điện thoại hoặc máy tính, hãy bắt đầu với thời gian ngắn và tăng dần theo mức độ thoải mái của mắt.
Áp dụng quy tắc 20–20–20:
- Sau mỗi 20 phút nhìn gần.
- Nhìn ra xa khoảng 6 mét.
- Duy trì ít nhất 20 giây.
Chớp mắt thường xuyên, điều chỉnh độ sáng màn hình phù hợp và nghỉ thêm nếu xuất hiện khô, cộm hoặc nhìn mờ. Quy tắc này hỗ trợ giảm mỏi mắt, không thay thế việc nghỉ ngơi và dùng thuốc theo hướng dẫn.
📅 TÁI KHÁM ĐÚNG LỊCH
Tài liệu dặn dò đưa ra các mốc tái khám: 1 ngày – 1 tuần – 1 tháng – 3 tháng – 6 tháng – 1 năm sau phẫu thuật.
- Thực hiện theo lịch hẹn cụ thể trên phiếu ra viện hoặc phiếu tái khám.
- Không bỏ tái khám chỉ vì mắt đã nhìn rõ hoặc không còn khó chịu.
- Mang theo đơn thuốc và thông báo các biểu hiện bất thường để bác sĩ đánh giá, điều chỉnh chăm sóc khi cần.
🚨 KHI NÀO CẦN LIÊN HỆ BÁC SĨ NGAY?
Không chờ đến lịch tái khám nếu bạn gặp:
- Đau mắt nhiều hoặc đau tăng dần.
- Thị lực giảm đột ngột, nhìn mờ tăng lên.
- Mắt đỏ tăng, có nhiều ghèn hoặc dịch bất thường.
- Chói sáng nhiều kèm đau hoặc giảm thị lực.
- Xuất hiện chớp sáng, nhiều chấm đen mới hoặc vùng tối như màn che trước mắt.
Hãy liên hệ ngay cơ sở phẫu thuật; nếu không liên hệ được, đến cơ sở chuyên khoa mắt để được kiểm tra kịp thời.
Dùng thuốc đúng đơn, bảo vệ mắt và tái khám đầy đủ là những việc bạn cần duy trì trong quá trình chăm sóc sau điều trị. Khi có bất kỳ biểu hiện nào khiến bạn lo lắng, hãy trao đổi với bác sĩ thay vì tự xử trí tại nhà.
