Phẫu thuật đục thủy tinh thể bằng phương pháp Phaco thường diễn ra trong thời gian ngắn và người bệnh có thể trở về nhà trong ngày. Tuy nhiên, chăm sóc mắt đúng cách sau phẫu thuật đóng vai trò quan trọng trong quá trình hồi phục và giúp hạn chế nguy cơ biến chứng.
Trong những ngày đầu, người bệnh cần đặc biệt chú ý đến việc sử dụng thuốc, vệ sinh mắt, bảo vệ mắt và tái khám đúng lịch. Dưới đây là hướng dẫn chăm sóc sau mổ đục thủy tinh thể mà người bệnh và gia đình nên biết.
Những ngày đầu sau mổ đục thủy tinh thể cần làm gì?
Sau phẫu thuật, mắt có thể hơi cộm, chảy nước mắt, nhạy cảm với ánh sáng hoặc nhìn chưa thật rõ. Đây có thể là những biểu hiện thường gặp trong giai đoạn đầu hồi phục.
Để bảo vệ mắt, người bệnh nên:
- Rửa tay sạch bằng xà phòng trước khi nhỏ thuốc hoặc chạm vào vùng quanh mắt.
- Sử dụng thuốc nhỏ mắt và các thuốc được kê đơn đúng liều lượng, đúng thời gian.
- Không tự ý ngừng thuốc hoặc thay đổi thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
- Không dụi, day hoặc ấn vào mắt phẫu thuật.
- Đeo kính bảo vệ mắt theo hướng dẫn, đặc biệt khi ngủ trong những ngày đầu nếu bác sĩ yêu cầu.
- Hạn chế để nước, xà phòng hoặc các sản phẩm vệ sinh tiếp xúc trực tiếp với mắt trong những ngày đầu.
- Khi ngủ, tránh tạo áp lực trực tiếp lên mắt vừa phẫu thuật.
Việc chăm sóc cụ thể có thể khác nhau tùy tình trạng mắt, phương pháp phẫu thuật và hướng dẫn của bác sĩ điều trị.
Chăm sóc mắt trong 3–4 tuần đầu sau phẫu thuật
Trong những tuần đầu, mắt vẫn đang trong quá trình hồi phục. Người bệnh nên hạn chế các hoạt động có nguy cơ làm mắt bị va chạm hoặc tiếp xúc với nước, bụi bẩn.
1. Hạn chế bơi lội và xông hơi
Nên tránh bơi lội, xông hơi và những môi trường có nguy cơ khiến mắt tiếp xúc với nước hoặc chất kích thích trong thời gian đầu. Thời điểm có thể quay lại các hoạt động này cần được bác sĩ xác nhận dựa trên tình trạng hồi phục của mắt.
2. Hạn chế làm việc nặng
Không nên bê vác vật nặng hoặc thực hiện các hoạt động gắng sức trong thời gian đầu nếu chưa được bác sĩ cho phép.
Đặc biệt, người bệnh nên hạn chế cúi đầu quá thấp trong thời gian dài và tránh những hoạt động có nguy cơ gây va chạm trực tiếp vào mắt.
3. Tránh môi trường nhiều khói bụi
Khi ra ngoài, có thể sử dụng kính bảo vệ để hạn chế bụi, gió và các tác nhân kích thích tiếp xúc với mắt.
4. Hạn chế rượu bia và thuốc lá
Trong giai đoạn hồi phục, nên hạn chế hoặc tránh rượu bia và thuốc lá, đồng thời duy trì chế độ sinh hoạt lành mạnh theo hướng dẫn của bác sĩ.
5. Tái khám đúng lịch
Tái khám là một phần quan trọng trong quá trình chăm sóc sau mổ đục thủy tinh thể. Bác sĩ sẽ kiểm tra tình trạng mắt, thị lực và tiến trình hồi phục để điều chỉnh thuốc hoặc hướng dẫn chăm sóc nếu cần.
Sau mổ đục thủy tinh thể có được đọc sách và xem tivi không?
Người bệnh thường có thể đọc sách, sử dụng điện thoại hoặc xem tivi sau phẫu thuật nếu cảm thấy thoải mái. Những hoạt động này không làm hỏng kết quả phẫu thuật.
Tuy nhiên, trong những ngày đầu, nên:
- Sử dụng thiết bị ở mức độ vừa phải.
- Nghỉ mắt khi cảm thấy mỏi hoặc khó chịu.
- Tránh để màn hình quá sáng hoặc ở khoảng cách quá gần.
- Duy trì ánh sáng phòng phù hợp khi đọc sách hoặc sử dụng thiết bị.
Việc trở lại công việc cũng phụ thuộc vào tính chất công việc. Người làm việc văn phòng có thể trở lại sớm hơn, trong khi công việc ngoài trời, môi trường nhiều bụi hoặc cần vận động mạnh có thể cần thời gian nghỉ lâu hơn.
Thị lực sau mổ đục thủy tinh thể bao lâu thì ổn định?
Thị lực có thể cải thiện khá sớm sau phẫu thuật, nhưng tốc độ hồi phục ở mỗi người khác nhau.
Trong những ngày hoặc tuần đầu, người bệnh có thể gặp một số thay đổi như:
- Thị lực chưa ổn định hoàn toàn.
- Cảm giác hơi chói hoặc nhạy cảm với ánh sáng.
- Màu sắc nhìn sáng và rõ hơn trước.
- Mắt hơi khô hoặc cộm nhẹ.
- Thỉnh thoảng có cảm giác nhìn chưa quen.
Những biểu hiện này có thể giảm dần khi mắt hồi phục. Thời gian để thị lực ổn định phụ thuộc vào tình trạng mắt trước mổ, loại thủy tinh thể nhân tạo được lựa chọn và các yếu tố sức khỏe khác.
Nếu đặt thủy tinh thể nhân tạo đa tiêu thì sao?
Với thủy tinh thể nhân tạo đa tiêu, người bệnh có thể cần thêm thời gian để mắt và não bộ thích nghi với cách nhìn mới.
Trong giai đoạn đầu, một số người có thể nhận thấy hiện tượng chói sáng hoặc quầng sáng quanh đèn, đặc biệt vào ban đêm. Mức độ và thời gian thích nghi khác nhau ở từng người.
Sau mổ đục thủy tinh thể có cần đeo kính không?
Điều này phụ thuộc vào loại thủy tinh thể nhân tạo được lựa chọn và nhu cầu thị lực của từng người.
Thủy tinh thể nhân tạo đơn tiêu
IOL đơn tiêu thường được thiết kế để tập trung rõ ở một khoảng cách nhất định. Người bệnh có thể vẫn cần sử dụng kính cho những khoảng nhìn khác, chẳng hạn như kính đọc sách.
Thủy tinh thể nhân tạo đa tiêu
IOL đa tiêu có thể giúp giảm sự phụ thuộc vào kính ở nhiều khoảng cách. Tuy nhiên, khả năng nhìn sau phẫu thuật còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố và không phải người bệnh nào cũng có cùng kết quả.
Bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng mắt, nhu cầu sinh hoạt và đặc điểm thị giác trước khi tư vấn loại IOL phù hợp.
Khi nào có thể phẫu thuật mắt còn lại?
Nếu người bệnh bị đục thủy tinh thể ở cả hai mắt, thời điểm phẫu thuật mắt thứ hai sẽ được bác sĩ cân nhắc dựa trên tình trạng của mắt đầu tiên và nhu cầu thị lực.
Không có một khoảng thời gian cố định áp dụng cho tất cả mọi người. Trong nhiều trường hợp, bác sĩ có thể thực hiện mắt còn lại sau khi mắt đầu tiên đã hồi phục bước đầu, nhưng lịch cụ thể cần được quyết định sau khi thăm khám.
Những dấu hiệu bất thường cần đi khám ngay
Sau phẫu thuật, nếu xuất hiện các triệu chứng bất thường hoặc tình trạng mắt xấu đi nhanh chóng, người bệnh nên liên hệ với cơ sở y tế hoặc bác sĩ phẫu thuật để được kiểm tra.
Đặc biệt cần đi khám sớm nếu có:
- Đau mắt dữ dội hoặc đau tăng dần.
- Thị lực giảm nhanh sau khi đã có cải thiện.
- Mắt đỏ nhiều hoặc sưng bất thường.
- Xuất hiện dịch tiết hoặc mủ bất thường.
- Đột ngột xuất hiện nhiều ruồi bay.
- Nhìn thấy chớp sáng.
- Xuất hiện màn đen, bóng đen hoặc vùng tối che một phần tầm nhìn.
Các triệu chứng như chớp sáng, ruồi bay tăng đột ngột hoặc màn đen che tầm nhìn có thể liên quan đến các vấn đề ở võng mạc và cần được đánh giá kịp thời.
Những câu hỏi thường gặp về chăm sóc sau mổ đục thủy tinh thể
1. Sau mổ đục thủy tinh thể có cần đeo kính không?
Có thể có. Nhu cầu đeo kính phụ thuộc vào loại IOL được đặt và mục tiêu thị lực sau phẫu thuật. Với IOL đơn tiêu, người bệnh thường vẫn cần kính cho một số khoảng nhìn, trong khi IOL đa tiêu có thể giúp giảm sự phụ thuộc vào kính.
2. Bao lâu sau mổ có thể phẫu thuật mắt còn lại?
Thời điểm phẫu thuật mắt còn lại không giống nhau ở tất cả người bệnh. Bác sĩ sẽ đánh giá quá trình hồi phục của mắt đầu tiên trước khi quyết định thời điểm phù hợp.
3. Có thể xem tivi và đọc sách ngay sau mổ không?
Thông thường có thể thực hiện ở mức độ vừa phải nếu mắt cảm thấy thoải mái. Nếu xuất hiện mỏi mắt, khô mắt hoặc khó chịu, nên tạm nghỉ và để mắt thư giãn.
4. Sau mổ có được tự ý ngừng thuốc nhỏ mắt không?
Không nên. Thuốc sau phẫu thuật cần được sử dụng đúng theo đơn và hướng dẫn của bác sĩ. Việc tự ý ngừng hoặc thay đổi thuốc có thể ảnh hưởng đến quá trình hồi phục.
5. Sau mổ bao lâu có thể quay lại công việc?
Thời gian trở lại công việc phụ thuộc vào tốc độ hồi phục và tính chất công việc. Công việc văn phòng thường có thể trở lại sớm hơn so với công việc cần vận động mạnh, tiếp xúc với bụi hoặc có nguy cơ va chạm vào mắt.
Lưu ý quan trọng sau phẫu thuật đục thủy tinh thể
Mỗi người có tình trạng mắt và tốc độ hồi phục khác nhau. Vì vậy, các hướng dẫn chăm sóc sau mổ đục thủy tinh thể trên chỉ mang tính tham khảo.
Người bệnh nên ưu tiên thực hiện đúng hướng dẫn của bác sĩ trực tiếp phẫu thuật, sử dụng thuốc theo đơn và tái khám đúng lịch. Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau dữ dội, thị lực giảm nhanh, đỏ mắt nhiều hoặc màn đen che tầm nhìn, cần được kiểm tra sớm.
Thăm khám và tư vấn tại Trung tâm Mắt Bệnh viện Đại học Phenikaa
Nếu bạn đang chuẩn bị phẫu thuật đục thủy tinh thể hoặc cần được hướng dẫn chăm sóc sau phẫu thuật, hãy thăm khám để được bác sĩ đánh giá cụ thể tình trạng mắt và tư vấn phù hợp.
📞 Đặt lịch khám cùng Trung tâm Mắt Bệnh viện Đại học Phenikaa – Dr. Bùi Tiến Hùng qua Hotline/Zalo:
0961 588 598 / 0337 540 466
