Siêu âm UBM kết hợp AI hỗ trợ cá nhân hóa phẫu thuật Phakic ICL

VuMAX™ HD là hệ thống siêu âm nhãn khoa của Sonomed Escalon, có thể được cấu hình với B-scan, UBM, A-scan hoặc kết hợp nhiều phương thức trên cùng hệ thống.

Trong phẫu thuật Phakic ICL, điểm nổi bật của VuMAX HD nằm ở khả năng siêu âm vi hiển vi độ phân giải cao – Ultrasound Biomicroscopy (UBM) – kết hợp các công cụ UBM AI và ICLguru, giúp bác sĩ đánh giá trực tiếp cấu trúc tiền phòng, đo khoảng cách sulcus-to-sulcus và sử dụng dữ liệu giải phẫu để hỗ trợ lựa chọn kích thước ICL phù hợp cho từng mắt.

Khác với phương pháp chỉ dựa trên đường kính giác mạc white-to-white, UBM cho phép quan sát những cấu trúc nằm phía sau mống mắt, nơi kính Phakic ICL thực tế được đặt sau phẫu thuật.

Đây là một trong những lý do UBM ngày càng được ứng dụng trong lập kế hoạch ICL ở những trường hợp cần đánh giá giải phẫu chi tiết hơn.

VuMAX HD B/U/A là gì?

VuMAX HD là hệ thống siêu âm chuyên dụng cho nhãn khoa.

Tùy cấu hình thiết bị, hệ thống có thể thực hiện:

• B-scan: khảo sát bán phần sau, dịch kính, võng mạc và các cấu trúc sâu trong nhãn cầu
• UBM: siêu âm vi hiển vi bán phần trước với tần số cao
• A-scan: đo chiều dài trục nhãn cầu và các thông số sinh trắc học phục vụ tính toán công suất thủy tinh thể nhân tạo

Theo Sonomed Escalon, VuMAX HD hỗ trợ đầu dò UBM 35 MHz hoặc 50 MHz, đầu dò B-scan 12 hoặc 20 MHz và có thể bổ sung A-scan tùy cấu hình.

Trong phẫu thuật Phakic ICL, UBM là thành phần đặc biệt quan trọng, bởi công nghệ này có thể cung cấp hình ảnh của các cấu trúc mà nhiều phương pháp chụp quang học khó quan sát trực tiếp phía sau mống mắt.

UBM là gì và tại sao quan trọng khi đặt Phakic ICL?

UBM – Ultrasound Biomicroscopy – là phương pháp sử dụng sóng siêu âm tần số cao để khảo sát chi tiết bán phần trước của mắt.

Hệ thống có thể hỗ trợ bác sĩ quan sát:

• Giác mạc
• Tiền phòng
• Góc tiền phòng
• Mống mắt
• Thể mi
• Rãnh thể mi – ciliary sulcus
• Thủy tinh thể
• Vị trí của ICL sau khi được đặt vào mắt

Đặc biệt, UBM có khả năng đo sulcus-to-sulcus – STS, tức khoảng cách giữa hai rãnh thể mi.

Đây là thông số có ý nghĩa bởi các chân của ICL thường được định vị tại vùng ciliary sulcus.

Các nghiên cứu đã cho thấy phép đo STS bằng UBM có thể được sử dụng trong các nomogram lựa chọn kích thước ICL và hỗ trợ dự báo vault sau phẫu thuật.

Vì sao kích thước ICL cần được cá nhân hóa?

Phakic ICL không phải chỉ có một kích thước duy nhất.

Kích thước kính cần được lựa chọn dựa trên đặc điểm giải phẫu của từng mắt.

Nếu ICL quá nhỏ hoặc quá lớn, khoảng cách giữa kính và thủy tinh thể tự nhiên có thể không đạt mức mong muốn.

Khoảng cách này được gọi là vault.

Vault của ICL là gì?

Vault là khoảng cách giữa:

mặt sau của ICL và mặt trước của thủy tinh thể tự nhiên.

Vault là một thông số quan trọng khi đánh giá vị trí của ICL sau phẫu thuật.

Trong nhiều nghiên cứu lâm sàng gần đây, khoảng 250–750 µm thường được sử dụng như một khoảng vault mục tiêu để phân tích kết quả, mặc dù đánh giá thực tế vẫn phải dựa trên toàn bộ đặc điểm giải phẫu và chỉ định của bác sĩ.

Nếu vault quá thấp, ICL có thể nằm gần thủy tinh thể hơn mong muốn.

Nếu vault quá cao, cấu trúc tiền phòng và góc tiền phòng có thể chịu những thay đổi không mong muốn.

Do đó, lựa chọn đúng kích thước ICL ngay từ trước phẫu thuật là một bước quan trọng trong quá trình lập kế hoạch.

VuMAX HD đo trực tiếp Sulcus-to-Sulcus

Một trong những lợi thế của UBM là khả năng khảo sát trực tiếp vùng ciliary sulcus.

VuMAX HD tích hợp các công cụ hỗ trợ căn chỉnh đầu dò nhằm thu được lát cắt phù hợp cho việc đo sulcus-to-sulcus.

Theo Sonomed Escalon, hệ thống sử dụng các tính năng như:

• Eye Tracking
• Align Assist
• Auto Capture
• UBM AI

để hỗ trợ người vận hành tạo ra các ảnh UBM được căn chỉnh chính xác hơn trước khi sử dụng cho tính toán ICL.

Điều này đặc biệt quan trọng vì nếu mặt phẳng quét UBM bị lệch tâm hoặc lệch trục, kết quả STS có thể nhỏ hơn kích thước thực tế và ảnh hưởng tới dữ liệu đầu vào của quá trình lựa chọn ICL.

UBM AI – AI được sử dụng như thế nào?

Một điểm cần hiểu đúng là AI không tự động thực hiện toàn bộ quá trình chọn kính ICL.

Trên nền tảng VuMAX HD, Sonomed Escalon sử dụng AI trước hết để hỗ trợ chuẩn hóa chất lượng hình ảnh UBM.

Các tính năng UBM AI có thể:

• Theo dõi vị trí mắt
• Hỗ trợ xác định ảnh đã căn chỉnh đúng hay chưa
• Đánh giá chất lượng từng frame
• Phát hiện lát cắt bị lệch tâm
• Hỗ trợ tự động thu nhận hình ảnh phù hợp
• Loại bỏ những hình ảnh không đạt tiêu chuẩn cần thiết cho tính toán

Theo tài liệu của hãng, ICLguru chỉ thực hiện tính toán trên những hình ảnh đáp ứng yêu cầu về chất lượng và căn chỉnh.

Điều này giúp giảm một trong những nguồn sai số quan trọng của phương pháp UBM: chất lượng và độ chính xác của mặt phẳng quét.

ICLguru – hỗ trợ lựa chọn kích thước kính ICL

Sau khi có hình ảnh UBM phù hợp, dữ liệu có thể được chuyển vào ICLguru.

ICLguru là công cụ hỗ trợ lập kế hoạch ICL sử dụng dữ liệu hình ảnh UBM kết hợp với thuật toán AI và mô hình toán học để phân tích các đặc điểm giải phẫu của mắt. Một nghiên cứu năm 2026 mô tả VuMAX HD với “UBM-AI alignment” kết hợp ICLguru trong quá trình lựa chọn kích thước ICL.

Hệ thống có thể đưa ra các thông tin dự báo như:

• Kích thước ICL đề xuất
• Predicted Central Vault – vault trung tâm dự kiến
• Predicted Peripheral Vault – vault ngoại vi dự kiến
• Predicted Angle – góc tiền phòng dự kiến
• Predicted Rotational Stability – độ ổn định xoay dự kiến
• Khoảng vault dự kiến cho từng kích thước kính

Qua đó, bác sĩ có thể so sánh nhiều lựa chọn kích thước trước khi quyết định loại ICL phù hợp.

AI có chọn kính chính xác 100% không?

Không.

ICLguru là công cụ dự báo và hỗ trợ ra quyết định, không phải hệ thống đảm bảo một kích thước ICL sẽ phù hợp tuyệt đối với tất cả bệnh nhân.

Kết quả cuối cùng còn chịu ảnh hưởng của:

• Đặc điểm giải phẫu từng mắt
• Chất lượng hình ảnh UBM
• Vị trí thực tế của ICL sau đặt
• Độ đàn hồi của các cấu trúc nội nhãn
• Kích thước đồng tử
• Tư thế và điều kiện đo
• Kỹ thuật phẫu thuật
• Những biến thiên sinh học cá thể

Vì vậy, cách diễn đạt phù hợp hơn là “hỗ trợ lựa chọn kích thước ICL cá nhân hóa và dự báo vault”, thay vì “tương thích 100%”.

UBM AI và ICLguru có cải thiện dự báo vault không?

Các nghiên cứu gần đây đã cung cấp thêm dữ liệu về vấn đề này.

Một nghiên cứu đa trung tâm trên 347 mắt được đặt EVO ICL đánh giá công cụ dự báo vault dựa trên AI kết hợp hình ảnh UBM VuMAX HD. Sonomed Escalon cho biết phần lớn các trường hợp có chênh lệch giữa vault dự báo và vault thực tế sau phẫu thuật dưới 100 µm trong dữ liệu nghiên cứu này.

Một nghiên cứu khác công bố năm 2026 so sánh:

• Phương pháp lựa chọn ICL dựa trên white-to-white
• Phương pháp sử dụng UBM và ICLguru

trên 227 mắt của 116 bệnh nhân.

Kết quả cho thấy nhóm UBM đạt vault trong khoảng 250–750 µm ở 87,3% mắt, so với 68,3% ở nhóm sử dụng phương pháp WTW trong nghiên cứu này. Tình trạng vault từ 750–1.000 µm cũng ít gặp hơn ở nhóm UBM.

Đây là những dữ liệu tích cực về khả năng hỗ trợ dự báo vault, nhưng không đồng nghĩa công nghệ loại bỏ hoàn toàn sai số hay biến chứng.

VuMAX HD có giúp xác định “khoảng cách vàng” của ICL không?

Thuật ngữ “khoảng cách vàng” thường được dùng trong truyền thông để mô tả một khoảng vault mong muốn.

Tuy nhiên, trong nội dung chuyên môn nên sử dụng thuật ngữ “vault mục tiêu” hoặc “khoảng vault phù hợp”.

UBM kết hợp ICLguru có thể hỗ trợ:

• Dự báo vault trước phẫu thuật
• So sánh vault dự kiến giữa các kích thước ICL
• Đánh giá cấu trúc sulcus
• Lập kế hoạch lựa chọn kích thước kính
• Kiểm tra vị trí ICL sau phẫu thuật

Bác sĩ sẽ sử dụng những dữ liệu này cùng các thông số khám khác để đưa ra quyết định cuối cùng.

Hỗ trợ đánh giá độ ổn định xoay của ICL

Với Toric ICL, độ ổn định theo trục có ý nghĩa đặc biệt quan trọng vì kính được thiết kế để điều chỉnh loạn thị theo một trục xác định.

ICLguru có chức năng cung cấp Predicted Rotational Stability – dự báo độ ổn định xoay cho các lựa chọn kính.

Thông tin này có thể giúp bác sĩ đánh giá thêm một yếu tố khi lập kế hoạch cho bệnh nhân cận thị kèm loạn thị.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ:

Dự báo độ ổn định xoay không đồng nghĩa với loại bỏ hoàn toàn nguy cơ kính xoay sau phẫu thuật.

Vị trí thực tế của kính còn phụ thuộc vào giải phẫu của mắt, kích thước ICL, vị trí đặt kính và nhiều yếu tố lâm sàng khác.

Do đó, không nên truyền thông rằng UBM AI có thể “đảm bảo kính ổn định hoàn hảo” hay “loại bỏ nguy cơ xoay kính”.

Theo dõi vị trí ICL sau phẫu thuật

UBM không chỉ được sử dụng trước phẫu thuật.

Sau khi ICL được đặt vào mắt, siêu âm UBM có thể giúp bác sĩ quan sát trực tiếp các cấu trúc phía sau mống mắt và đánh giá mối tương quan giữa:

• ICL
• Mống mắt
• Rãnh thể mi
• Thủy tinh thể tự nhiên
• Góc tiền phòng

VuMAX HD cho phép lưu hình ảnh và video UBM, đồng thời xem lại từng frame để đánh giá chi tiết cấu trúc bán phần trước.

Nhờ đó, bác sĩ có thêm dữ liệu để theo dõi:

• Vault sau phẫu thuật
• Vị trí chân ICL
• Độ ổn định của kính
• Sự thay đổi cấu trúc tiền phòng
• Một số bất thường cần theo dõi theo thời gian

Điều này tạo nên giá trị của UBM trong cả giai đoạn lập kế hoạch lẫn theo dõi sau đặt ICL.

VuMAX HD không chỉ phục vụ phẫu thuật ICL

Ngoài ứng dụng trong Phakic ICL, VuMAX HD còn là một hệ thống siêu âm nhãn khoa đa chức năng.

UBM bán phần trước

UBM có thể hỗ trợ đánh giá:

• Góc tiền phòng
• Glaucoma góc đóng
• Plateau iris
• Nang thể mi
• Khối u bán phần trước
• Chấn thương
• Các bất thường phía sau mống mắt
• Thể mi và pars plana

Sonomed Escalon cung cấp các chế độ tối ưu riêng cho khảo sát góc và các cấu trúc bán phần trước.

B-scan bán phần sau

B-scan có thể được sử dụng để khảo sát:

• Dịch kính
• Võng mạc
• Hắc mạc
• Các cấu trúc phía sau nhãn cầu

Đặc biệt hữu ích trong những trường hợp môi trường quang học không cho phép quan sát đáy mắt trực tiếp.

A-scan sinh trắc học

Ở cấu hình có A-scan, VuMAX HD có thể đo:

• Chiều dài trục nhãn cầu
• Độ sâu tiền phòng
• Độ dày thủy tinh thể
• Chiều dài khoang dịch kính

Hệ thống cũng tích hợp các công thức tính công suất IOL phục vụ phẫu thuật thủy tinh thể.

Những ưu điểm nổi bật của VuMAX HD trong lập kế hoạch Phakic ICL

Có thể tóm tắt các giá trị nổi bật gồm:

• UBM độ phân giải cao khảo sát trực tiếp cấu trúc phía sau mống mắt
• Đầu dò UBM 35 hoặc 50 MHz
• Hỗ trợ đo sulcus-to-sulcus
• Eye Tracking hỗ trợ căn chỉnh mặt phẳng quét
• Align Assist và Auto Capture hỗ trợ chuẩn hóa hình ảnh
• UBM AI đánh giá chất lượng và độ căn chỉnh của ảnh
• Kết nối trực tiếp với ICLguru
• Đề xuất kích thước ICL dựa trên dữ liệu giải phẫu
• Dự báo central vault và peripheral vault
• Dự báo góc tiền phòng
• Dự báo độ ổn định xoay
• Hỗ trợ theo dõi vị trí kính sau phẫu thuật
• Có thể kết hợp B-scan và A-scan trong cùng hệ thống tùy cấu hình

Điểm cốt lõi của công nghệ không nằm ở việc AI “tự quyết định thay bác sĩ”, mà ở khả năng biến dữ liệu giải phẫu chi tiết thành thêm một lớp thông tin định lượng giúp bác sĩ cá nhân hóa kế hoạch ICL cho từng mắt.

Câu hỏi thường gặp về VuMAX HD và Phakic ICL

VuMAX HD có phải máy AI không?

VuMAX HD là hệ thống siêu âm nhãn khoa.

Trong cấu hình phục vụ Phakic ICL, hệ thống có thể sử dụng UBM AI để hỗ trợ căn chỉnh và đánh giá chất lượng hình ảnh, sau đó kết nối với ICLguru để phân tích dữ liệu và hỗ trợ lựa chọn kích thước ICL.

UBM khác đo white-to-white như thế nào?

White-to-white đo khoảng cách ngang giữa hai rìa giác mạc.

Trong khi đó, UBM có thể khảo sát trực tiếp ciliary sulcus nằm phía sau mống mắt và đo sulcus-to-sulcus.

Do ICL được đặt phía sau mống mắt, dữ liệu STS có thể cung cấp thêm thông tin giải phẫu phục vụ lựa chọn kích thước kính.

Vault ICL bao nhiêu là tốt?

Không có một con số duy nhất áp dụng tuyệt đối cho mọi bệnh nhân.

Trong nhiều nghiên cứu, khoảng 250–750 µm được sử dụng như vùng vault mục tiêu khi đánh giá kết quả. Tuy nhiên, bác sĩ cần xem xét thêm góc tiền phòng, vị trí ICL, đặc điểm giải phẫu và các yếu tố lâm sàng khác.

AI có thể chọn đúng kích thước ICL 100% không?

Không.

AI và các nomogram cung cấp dự báo dựa trên dữ liệu có sẵn. Sai số vẫn có thể xảy ra do biến thiên giải phẫu và nhiều yếu tố khác.

Quyết định kích thước kính cuối cùng vẫn thuộc về bác sĩ phẫu thuật.

VuMAX HD có giúp giảm nguy cơ ICL xoay không?

Hệ thống ICLguru có thể cung cấp dữ liệu dự báo độ ổn định xoay, giúp bác sĩ có thêm thông tin trong quá trình lập kế hoạch.

Tuy nhiên, công nghệ không thể đảm bảo rằng ICL hoàn toàn không xoay sau phẫu thuật.

Vì sao Toric ICL cần quan tâm đến độ xoay?

Toric ICL được thiết kế để điều chỉnh loạn thị theo một trục nhất định.

Nếu kính xoay khỏi vị trí mục tiêu, hiệu quả điều chỉnh loạn thị có thể thay đổi.

Do đó, lập kế hoạch kích thước, trục kính và theo dõi vị trí sau phẫu thuật đều có ý nghĩa đối với kết quả điều trị.

Cá nhân hóa Phakic ICL bắt đầu từ dữ liệu giải phẫu chính xác

Phakic ICL là phương pháp điều chỉnh tật khúc xạ trong đó thấu kính được đặt vào mắt mà không lấy đi thủy tinh thể tự nhiên.

Do kính tồn tại lâu dài bên trong mắt, quá trình lập kế hoạch cần dựa trên nhiều dữ liệu hơn đơn thuần là số độ cận hoặc độ loạn.

Các yếu tố cần được đánh giá có thể bao gồm:

• Độ khúc xạ
• Chiều dài trục nhãn cầu
• Độ sâu tiền phòng
• Đường kính giác mạc
• Sulcus-to-sulcus
• Cấu trúc góc tiền phòng
• Mống mắt và thể mi
• Kích thước ICL
• Vault dự kiến
• Khả năng ổn định của kính

Sự kết hợp giữa UBM độ phân giải cao, công cụ AI, thuật toán dự báo và kinh nghiệm của bác sĩ giúp đưa quá trình lựa chọn ICL tiến gần hơn tới mô hình điều trị cá nhân hóa.

Tuy nhiên, công nghệ vẫn là công cụ hỗ trợ.

Kết quả phẫu thuật phụ thuộc vào việc khám đúng, lựa chọn đúng bệnh nhân, lựa chọn kính phù hợp, kỹ thuật phẫu thuật và quá trình theo dõi sau mổ.

Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế cho thăm khám, chẩn đoán và chỉ định điều trị trực tiếp của bác sĩ chuyên khoa mắt.

Nguồn tham khảo chuyên môn: Sonomed Escalon – VuMAX HD, UBM AI và ICLguru; Clinical Ophthalmology; Journal of Refractive Surgery và các nghiên cứu về UBM trong lựa chọn kích thước Phakic ICL.